Koncentracja liniowa

Autorzy i współpracownicy:

  • Marek Budzy┼äski (33 l.)
  • Krzysztof Chwalib├│g (32 l.)
  • Jerzy G├│rnicki (34 l.)
  • Jacek Janczewski (34 l.)
  • Andrzej Kici┼äski (34 l.)
  • Adam Kowalewski (31 l.)
  • Jan Rutkiewicz (28 l.)

W pierwszej ÔÇô konkursowej ÔÇô fazie przy opracowaniu tematu wsp├│┼épracowali in┼╝ynierowie:

  • konstrukcji ÔÇô K. Straszak, J. Nawrocki
  • komunikacji ÔÇô M. Mazur, S. Micha┼éowski, B. Sabela, W. Kici┼äska, E. ┼╗eszkowska
  • organizacji budownictwa ÔÇô A. Orczykowski
  • oraz student ASP ÔÇô T. Kuczborski
  • Wst─Öp do opracowania z roku 1971

Naszym głównym celem jest kształtowanie otoczenia człowieka w ten sposób, aby można mu było zapewnić najlepsze warunki życia.

Drog─ů do tego celu jest ARCHITEKTURA traktowana nie jako wy┼é─ůcznie sztuka formowania budynku, ale jako kompleksowy proces organizacji przestrzeni, oparty o najnowsze osi─ůgni─Öcia wiedzy o spo┼éecze┼ästwie, przyrodzie i technice.

Wsp├│┼éczesny ┼Ťwiat w coraz wi─Ökszym stopniu wymaga ca┼éo┼Ťciowej odpowiedzi na pytania:

  • jak sterowa─ç procesami urbanizacji?
  • jak reorganizowa─ç miasta?
  • jak podnosi─ç standard ┼Ťrodowiska, w kt├│rym mieszkamy?

Przedstawiona tutaj praca jest pr├│b─ů znalezienia metody my┼Ťlenia i projektowania, kt├│ra mog┼éaby chocia┼╝ cz─Ö┼Ťciowo sprosta─ç skali i dynamice aktualnych potrzeb.

Opracowanie zosta┼éo rozpocz─Öte w formie pracy konkursowej w 1968 roku. 28 listopada tego roku Zarz─ůd G┼é├│wny Stowarzyszenia Architekt├│w Polskich na zlecenie Ministerstwa Budownictwa i Przemys┼éu Materia┼é├│w Budowlanych og┼éosi┼é konkurs na temat: ÔÇ×Zasady stosowania przemys┼éowej typizacji otwartejÔÇŁ.

Konkurs by┼é wynikiem ├│wczesnych polskich warunk├│w stosowanych technologii budowlanych, aktualnych potrzeb spo┼éecznych w zakresie budownictwa (szczeg├│lnie mieszkaniowego) oraz mo┼╝liwo┼Ťci organizacyjnych i wykonawczych budownictwa.

Od roku 1971 opracowanie kontynuowali┼Ťmy pozainstytucjonalnie, jako grupa nieformalna. Aktualny jego kszta┼ét wynika z dwuletnich studi├│w prowadzonych r├│wnolegle w dw├│ch kierunkach: z jednej strony nad rozwini─Öciem merytorycznym koncepcji, z drugiej nad praktycznym (projektowym) jej sprawdzeniem i nad popularyzacj─ů.

Omawiana koncepcja by┼éa tematem wyk┼éad├│w na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej, a tak┼╝e dyskusji ┼Ťrodowiskowych i licznych artyku┼é├│w w prasie popularnej i fachowej. Obecnie nasze opracowanie jest przedmiotem analizy Pracowni Planu Krajowego w Komisji Planowania przy Radzie Ministr├│w. R├│wnocze┼Ťnie praktycznym sprawdzianem cz─Ö┼Ťci tez opracowania b─Ödzie realizacja, projektowanej obecnie, 55-tysi─Öcznej dzielnicy Warszawy ÔÇô Ursynowa P├│┼énocnego, kt├│rej generalnym projektantem jest jeden z autor├│w ÔÇ×Koncentracji liniowejÔÇŁ.

Bezpo┼Ťredni─ů przyczyn─ů podj─Öcia bada┼ä nad problematyk─ů planowania przestrzennego i jego zwi─ůzkami z planowaniem spo┼éecznym i gospodarczym sta┼éy si─Ö dla nas aktualne, specyficznie polskie warunki: rozd┼║wi─Ök pomi─Ödzy potencjalnymi mo┼╝liwo┼Ťciami naszej formacji spo┼éeczno-politycznej, opartej o gospodark─Ö planow─ů, a naciskiem szeregu ┼╝ywio┼éowych proces├│w spo┼éecznych i przestrzennych. Procesy urbanizacyjne zwi─ůzane z masowymi ruchami migracyjnymi ludno┼Ťci wiejskiej do miast, przyrostem naturalnym, potrzeb─ů tworzenia du┼╝ej ilo┼Ťci nowych i racjonalizacji starych miejsc pracy, konieczno┼Ťci─ů uzupe┼énienia ubytk├│w substancji mieszkaniowej itp., wywo┼éuje szereg niekorzystnych zjawisk. Spowodowane gwa┼étown─ů urbanizacj─ů: dewastacja ┼Ťrodowiska naturalnego, pogarszanie si─Ö warunk├│w ┼╝ycia w miastach, narastanie trudno┼Ťci technicznych w obs┼éudze sieci osiedle┼äczej (infrastruktura) nie znajduj─ů w┼éa┼Ťciwych rozwi─ůza┼ä w dotychczas stosowanych metodach zagospodarowania przestrzeni.

Fakt, ┼╝e w ci─ůgu najbli┼╝szych trzydziestu lat ludno┼Ť─ç miast w Polsce podwoi si─Ö i ┼╝e konieczne b─Ödzie budowanie czterokrotnie wi─Ökszej ilo┼Ťci izb rocznie ni┼╝ dotychczas u┼Ťwiadomi─ů nam konieczno┼Ť─ç okre┼Ťlenia nowych form i metod dzia┼éalno┼Ťci cz┼éowieka w przestrzeni ÔÇô modelu w pe┼éni wykorzystuj─ůcego wszystkie potencjalne mo┼╝liwo┼Ťci systemu spo┼éeczno-gospodarczego.

Celem planowania jest harmonijne zaspokojenie potrzeb materialnych i psychicznych jednostki i spo┼éecze┼ästwa, mo┼╝liwe do osi─ůgni─Öcia na strukturalnym poziomie rozwoju.

Aby spe┼éniony zosta┼é warunek zgodno┼Ťci dzia┼éa┼ä spo┼éecznych i gospodarczych w przestrzeni, konieczne jest r├│wnoczesne i ┼é─ůczne rozpatrywanie tych dziedzin. Zatem tez─ů, przyj─Öt─ů przez nas jako punkt wyj┼Ťcia jest: po┼é─ůczenie planowania spo┼éecznego, gospodarczego i przestrzennego w zintegrowanych procesach planistycznych.

Sformu┼éowany wy┼╝ej cel oraz tezy pozwalaj─ů og├│lnie okre┼Ťli─ç zakres programowy opracowania jako: budow─Ö modeli funkcjonalno-przestrzennych poszczeg├│lnych dziedzin aktywno┼Ťci ludzkiej, kt├│re w sumie stworz─ů sp├│jny model obejmuj─ůcy ca┼éokszta┼ét dzia┼éalno┼Ťci cz┼éowieka w przestrzeni. Tak skonstruowany model by┼éby koncepcj─ů docelow─ů odpowiadaj─ůc─ů aktualnemu poziomowi ┼Ťwiadomo┼Ťci i m├│g┼éby s┼éu┼╝y─ç jako podstawa do podejmowania bie┼╝─ůcych decyzji, zmniejszaj─ůc do minimum ryzyko pope┼énienia b┼é─Ödu. Prawid┼éowo┼Ť─ç takiego modelu okre┼Ťlona by┼éaby stopniem integracji planowania spo┼éecznego, gospodarczego i przestrzennego w mo┼╝liwie najodleglejszej perspektywie czasu.

Dla sprawdzenia i udowodnienia s┼éuszno┼Ťci przyj─Ötej metody dokonali┼Ťmy pr├│by ca┼éo┼Ťciowego uj─Öcia problematyki przy pe┼énej integracji planowania i projektowania we wszystkich skalach. Oczywi┼Ťcie, ze wzgl─Ödu na ograniczone mo┼╝liwo┼Ťci, wykonane przez nas analizy s─ů niepe┼éne i cz─ůstkowe co jednak nie podwa┼╝a metody og├│lnej opracowania.

Jako cztery g┼é├│wne tematy, pozwalaj─ůce uj─ů─ç wszystkie typy planowania przyj─Öli┼Ťmy:

prognozy modelowe ÔÇô obejmuj─ůce swoim zakresem za┼éo┼╝enia spo┼éeczno-gospodarcze, badania nad przewidywanymi przemianami ilo┼Ťciowymi i jako┼Ťciowymi podstawowych element├│w programowych, funkcjonalnych i przestrzennych sieci osiedle┼äczej;

urbanizacja i systemy urbanizacji ÔÇô temat obejmuj─ůcy analiz─Ö por├│wnawcz─ů dominuj─ůcych aktualnie form rozwoju sieci osiedle┼äczej;

opracowanie wielkoprzestrzenne ÔÇô zawieraj─ůce koncepcj─Ö urbanizacji w skali kraju i regionu;

koncentracja liniowa ÔÇô rozwi─ůzanie b─Öd─ůce ilustracj─ů projektow─ů analiz modelowych, teoretycznych i wielkoprzestrzennych w skali urbanistyczno-architektonicznej.

Rozumiane przez nas planowanie jest procesem ci─ůg┼éym, nie osi─ůgaj─ůcym nigdy kszta┼étu ostatecznego, lecz weryfikowanym dla ka┼╝dego etapu osi─ůgni─Ötej ┼Ťwiadomo┼Ťci.